زندگینامه مسیحیان اولیه (6) تاتیان

Tatian
Tatian

 

مسیحیان اولیه (6) تاتیان 

 

تاتیان نویسنده مسیحی سوری قرن دوم میلادی بود که در آشور زاده شد، در روم برآمد و تحت تأثیر ژوستین شهید به مسیحیت گروید. تاتیان در حدود 173 میلادی دگراندیش (بدعت‌گذار) شد.

او دیاتسارون و دفاعیه‌ های متعددی را نوشت، که از آنها تنها یکی در دست است، دفاع از مسیحیت در برابر مشرکان و موسوم به گفتگو با یونانیان. اطلاعات گاه‌ شناسی موجود در این اثر مورد استفاده گاه‌نامه‌نگاران مسیحی قرار گرفت، از قبیل یولیوس آفریکانوس و غیره.

 

 دیاتسارون یا دیاتسرون، در لغت یونانی به معنی از میان چهار است و در اصطلاح به انجیل دیاتسارون اطلاق می ‌شود و آن انجیلی است به روایت تاتیان سریانی، که به زبان سریانی و حدوداً در سال 150 میلادی نگاشته شده است. در سریانی آن را (اونجلیون د محلطا) می‌گویند به معنی انجیل آمیخته در مقابل (اونجلیون د مفرشا) به معنی انجیل جداشده (اشاره به انجیل ‌های چهارگانه) خوانده می ‌شود. این انجیل تا سده پنجم میلادی تنها انجیل مورد استفاده کلیسای آشوری بود و در قرن پنجم به کوشش ربولا نسخ این انجیل حذف و با انجیل ‌های چهارگانه جایگزین شد. نسخ اصلی سریانی این انجیل از میان رفته است و تنها نقل قول ‌هایی از آن در میان تفاسیر چند قرن بعدی یافت شده است. از دیاتسرون ترجمه ‌هایی عربی (متعلق به قرن 11 میلادی) و فارسی (متعلق به قرن 13 میلادی) موجود است. ترجمه فارسی آن اخیراً در ایران منتشر شده است. دهخدا نویسنده (یا مترجم) آن را ایرانی دانسته است.

ترجمه‌ هایی از دیاتسارون به زبان های دیگر انجام شده است. از جمله ترجمه به زبان عربی توسط ابوالفرج ابن الطیب (استادِ استادِ فلسفه بوعلی سینا) در قرن یازده میلادی و ترجمه به زبان فارسی توسط عزالدین محمد بن مظفر در قرن سیزده میلادی که اولین ترجمه انجیل به زبان فارسی است که موجود است. دو ترجمه دیگر نیز به زبان فارسی انجام شده است و در نیمه دوم قرن بیستم نیز این ترجمه فارسی قدیمی به فارسی امروزی برگردانیده شد و به ‌نام «فروغ بی‌ پایان» منتشر گردید.

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*